Czepiel (Czepel) Mikołaj z Poznania (zmarł w r. 1518) humanista, magister artium (sztuk wyzwolonych), doktor teologii, uczeń wybitnych humanistów włoskich: Jana Argyropulosa, Pom-poniusa Laetusa, jeden z pierwszych grecystów w Polsce. Miłośnik książek; ogromny zbiór ofiarował bibliotece Collegium Maius w Krakowie. ezerwonofigurowy styl termin określający malowidła na wazach, w których czerwona (a raczej barwy wypalonej gliny) sylweta postaci lub przedstawianego przedmiotu występuje na czarnym tle pokrytego pokostem naczynia. Technika ta została wynaleziona ok. r. 530 p.n.e. w Atenach, prawdopodobnie w warsztacie An-dokidesa. W porównaniu z poprzednią, czarno-figurową techniką dawała ona dużo większe możliwości swobodnego rysunku. Najwspanialej rozwinęła się w Atenach. Po upadku produkcji attyckiej ok. r. 400 p.n.e. znaczną rolę odegrały warsztaty ceramiczne w Taurydzie i w południowej Italii, wytwarzające do III w. p.n.e. naczynia dekorowane techniką czerwonofigurową. W okresie początkowym naczynia cz. były sygnowane imionami malarzy i garncarzy, ok. r. -500 p.n.e. zwyczaj ten zanika, jednak badania naukowe (Beaziey) zdołały wyodrębnić szereg anonimowych indywidualności artystycznych, nazywanych od sceny wyobrażonej lub od nazwiska posiadacza wazy, wreszcie od nazwy miasta, w którego zbiorach znajduje się dany zabytek.
elegia (gr. elegeja) w literaturze starożytnej utwór poetycki pisany określoną miarą wierszową, tzw. dystychem elegijnym, złożonym z heksametru i pentametru daktylicznego. Pochodzenie nazwy e. jest niejasne, łączy się ją z utworem żałobnym w rodzaju trenu, z pieśnią żałobną śpiewaną na pogrzebach przy akompaniamencie aulosu. Rozwój e. w poezji greckiej przypada na wieki VII/VI p.n.e. Treść tych utworów jest rozmaita: zachowały się elegie wojenne, polityczne, społeczne, żałobne, erotyczne, biesiadne i moralizujące. Najwybitniejsi elegicy greccy to Kallinos z Efezu (VII w. p.n.e.), Archiloch (pół. VII w. p.n.e.), Tyrteusz (ok. poł. VII w. p.n.e., elegia wojenna i polityczna), Mimnermos z Kolofonu (pocz. VI w. p.n.e., elegia miłosna), Solon z Aten (ok. 640– 559 p.n.e., elegia wojenna, polityczna i społeczna), Teognis z Megary (VI w. p.n.e., elegia polityczna i biesiadna), Simonides z Keos (VI w. p.n.e.), Euenos z Paros (V w. p.n.e.), Antymachos z Kolofonu (IV w. p.n.e., elegia miłosna, naśladująca utwory Mimnermosa), Piletas z Kos (IV/III w. p.n.e.), Hermesianaks z Kolofonu (ni w. p.n.e.), Kallimach z Kyrene (ni w. p.n.e., elegia uczona o motywach mitologicznych, miłosna i biesiadna), Parthenios z Nicei (elegia mitologiczno-miłosna). Wśród elegików rzymskich wyróżnili się: Gajus Korneliusz Gallus (r. 69-26 p.n.e.), Sekstus Pro percjusz (r. 50-15 p.n.e., elegia miłosna, ajtio-logiczna), Albius Tibullus (r. 50 -19 p.n.e., elegia miłosna) Publiusz Owidiusz Nazo (43 r. p.n.e. -17 n.e., elegia miłosna, żałobna, ajtio-logiczna).
W tym okresie Egipcjanie prowadzili szereg wojen zaborczych i podbili kolejno Etiopię, Libię, jak również kraj między Tygrysem i Eufratem. Szczyt potęgi osiągnął Egipt pod panowaniem Totmesa III. Potem rozpoczęło się stopniowe osłabienie kraju na skutek wojen zewnętrznych i zamieszek domowych. W r. 525 p.n.e. król Persji Kambyzes pobił E. zwyciężywszy w bitwie pod Peluzjon Psammetycha III, ostatniego króla z 26. dynastii. Do tego czasu stolicą E. było miasto Sais. Pod panowaniem dynastii 27 do 30 Egipcjanie kilkakrotnie usiłowali zrzucić jarzmo perskie. Po zwyciężeniu Persów przez Aleksandra Wielkiego również i Egipt dostał się pod jego panowanie; zbudowano tutaj w r. 332 p.n.e. nowe miasto, Aleksandrię, które wkrótce stało się ważnym ośrodkiem nauki i kultury. Po śmierci Aleksandra Wielkiego przez kilka wieków Egiptem rządziła dynastia Ptolemeuszy Lagidów, aż do r. 31 p.n.e., kiedy August uczynił z tego kraju prowincję rzymską. W r. 395, po śmierci Teodozjusza, E. stał się częścią cesarstwa wschodniego. Wreszcie w r. 640 został zdobyty przez Arabów.
Egipt (gr. Ajgyptos, łac. Aegyptus) kraj w pół-nocno-wschodniej części Afryki, wzdłuż biegu Nilu, ograniczony od wschodu Zatoką Arabską, od północy Morzem Śródziemnym, od zachodu sąsiadujący z Libią, od południa-z pustynią. Prawdopodobnie ludność pierwotna należała do rasy negroidalnej i została podbita przez Egipcjan. Okres Starego Państwa zaczyna się, wg tradycji, od momentu zjednoczenia Górnego i Dolnego E. w jeden organizm państwowy, co miał uczynić Menes, pochodzący z This, na początku III lub w końcu IV tysiąclecia p.n.e. Był on założycielem Memfis i pierwszej historycznej dynastii. Do okresu Starego Państwa zalicza się 8 dynastii. Okres Średniego Państwa rozpoczyna się wraz z 9 dynastią. Najważniejsze zdarzenie z tego okresu to najazd Hyksosów-(Hakszasu), ludu stanowiącego mieszaninę za-chodnioazjatyckich szczepów. W latach ok. 1720-1670 przeniknęli oni do Delty, a następnie opanowali Egipt, wg jednych uczonych na przeciąg jednego stulecia, wg innych nawet na ok. 500 lat, w okresie panowania 15, 16 i 17 dynastii. Wreszcie pod wodzą książąt tebańskich Egipcjanie zrzucili ich jarzmo; moment ten (może r. 1570 p.n.e.) uważany jest za początek Nowego Państwa.
Odbiciem kultury kreteńskiej jest w Grecji lądowej kultura mykeńska, w której tworzeniu niewątpliwie odegrali .znaczną rolę artyści i rzemieślnicy kreteńscy przywiezieni jako niewolnicy przez zwycięskich Achajów. Kulturę kreteńską czyli minojską dzieli się, nie licząc neolitu, na 3 okresy: a) okres wczesnominojski (3200-2300); b) okres średniominojski (2300-1600); c) okres późnominojski (1600-1200); każdy z tych okresów dzieli się jeszcze na podokresy. Podziałowi kultury minojskiej odpowiada podział chronologiczny kręgu kulturowego cykladzkiego i toęgu helladzkiego. Ze wszystkich ziem egejskich najstarszą kulturę, sięgającą neolitu, reprezentuje Kreta. W okresie wczesnominojskim kultura rozwijała się raczej we wschodniej i południowej części wyspy, w okresie średniominojskim centrum władzy i kultury przenosi się do Knossos, Fajstos i Mallii. Na przełomie III i n tysiąclecia odbywa się wielka migracja ludów, wtedy Proto-hellenowie wdzierają się na Półwysep Bałkański, podbijają zamieszkałą tam ludność przedgrecką i budują nowe osiedla na miejscu zburzonych przez siebie osiedli wczesnohella^izkich